<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Lingua Siciliana - Sicilian language &#187; Sicilianu in viaggiu</title>
	<atom:link href="http://www.linguasiciliana.org/category/cultura-siciliana/sicilianu-in-viaggiu/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://www.linguasiciliana.org</link>
	<description>Situ da lingua siciliana - Sicilian language portal</description>
	<lastBuildDate>Sat, 02 Jul 2011 11:20:38 +0000</lastBuildDate>
	<language>it-IT</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.4.2</generator>
		<item>
		<title>Malta</title>
		<link>http://www.linguasiciliana.org/2007/07/malta/</link>
		<comments>http://www.linguasiciliana.org/2007/07/malta/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 11 Jul 2007 21:49:13 +0000</pubDate>
		<dc:creator>admin</dc:creator>
				<category><![CDATA[Sicilianu in viaggiu]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.linguasiciliana.org/wordpress/?p=33</guid>
		<description><![CDATA[E&#8217; un arcipelagu di tri isuli: Malta, a cchiù granni, Gozo e Cumminu, a cchiù nica. Si truva a suli 93 chm dâ Sicilia miridiunali e a 290 chm a livanti dâ Tunisia. Ppi arrivari a chistu paisi, ci sunnu dui pussibilità: l&#8217;apparecchiu o la navi. Ppi varchiari a Malta, si pò partiri da: Catania, [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p class="fs6"><span style="font-family: Verdana; font-size: 12px;"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" rel="attachment wp-att-574" href="http://www.linguasiciliana.org/wordpress/?attachment_id=574"><img class="aligncenter size-full wp-image-574" title="Malta" src="http://www.linguasiciliana.org/wordpress/wp-content/uploads/Malta.jpg" alt="" width="259" height="194" /></a>E&#8217; un arcipelagu di tri isuli: Malta, a cchiù granni, Gozo e Cumminu, a cchiù nica. Si truva a suli 93 chm dâ Sicilia miridiunali e a 290 chm a livanti dâ Tunisia. Ppi arrivari a chistu paisi, ci sunnu dui pussibilità: l&#8217;apparecchiu o la navi. Ppi varchiari a Malta, si pò partiri da: Catania, Pozallo, Licata, Siracusa e Palemmu (culligamenti a secunnu di li staciuni.</span></p>
<p class="fs6">&nbsp;</p>
<p><span id="more-33"></span><br />
<span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">L&#8217;aeroportu nternazziunali sta a Luqa (6 chm a sud di Valletta; pigghiari l&#8217;autobus N.8 ppi iri a la capitali). Da ccà, c&#8217;è anchi l&#8217;elicotteru ppi Xewkija, supra l&#8217;isula di Gozo. E&#8217; cunsigghiatu pigghiari l&#8217;autobus ppi spustarisi a Malta. Akkura picchi ni stu paisi li machini guidanu a manu manca. </span></p>
<p class="MsoNormal"><a title="Sturia" name="Sturia"></a><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ppi a parti sturica, anchi si Malta è un paisi nichissimu, e anchi assai riccu.<br />
* 4000 a.C.: Primi abbitanti supra l&#8217;isula; vinissiru assai probarmimenti dâ Sicilia.<br />
* 218 a.C.: Nvasiuni rumana; durerà 6 seculi.<br />
* 60 d.C.: San Paulu naufraggò supra l&#8217;isula e accussì accuminciò la cristianizzazziuni di lu paisi.<br />
* 870: Occupazziuni ottamana. Una di li cchiù lunghi.<br />
* 1090: Lu Conti nurmannu Ruggeru di Sicilia libbira Malta dâ occupazziuni araba.<br />
* 1530: Lu Mpiraturi Carlu Quintu dicidìu di dari l&#8217;isula a li Ospidaleri di San Giuvanni di Girusalemmi. E&#8217; l&#8217;arrivu di li Cavaleri n chistu paisi.<br />
* 1565: Granni Assediu dû paisi. Li Cavaleri dicidèru di costruiri supra la custa sittintriunali nove fortificazziuni. Grazi a lu Gran Maistru francisi Jean de la Valette, Malta si libbirò, e n onori di chist&#8217;omu chiamàru a nova capitali Valletta.<br />
* 1798: Nvasiuni di Napuliuni Bonaparti; li Cavaleri sunnu cacciati da l&#8217;isula, privati di soi boni e si riffuggiaru a Roma.<br />
* 1800: Ppicchì a li maltisi nun piaccìu li saccheggi di soi paisi da li francisi, invitaru li inglisi a stabilirisi supra l&#8217;isula.<br />
* 1814: Malta addiventa colonia brittannica.<br />
* 1940: Sicunnu Granni Assediu di l&#8217;isula cu li bummardamenti di li forzi aerii taliani. Nta lu 1942, stavota, attaccaru li apparecchi tidischi. Si dici chi Malta fu lu postu cchiù bummardatu di lu munnu duranti la secunna Guerra Mundiali.<br />
* 1962: Addiventa Statu e nta lu 1964 aia l&#8217;indipendenza.<br />
* 1974: Malta è na Ripubblica.<br />
* 1 maiu 2004: lu paisi trasi nta la Comunita&#8217; Europea ccu autri 9 stati.<br />
</span></p>
<p class="MsoNormal"><a title="Visitari" name="Visitari"></a><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Li cosi principali a visitari:<br />
** Nta la cità di Valletta:<br />
* Via dâ Ripubblica (Triq ir-Repubblika) cu li nigozzi cchiù mpurtanti. Ia dâ Porta dâ Cità (City Gate) nzinu a lu Forti Sant&#8217;Elmu (Fort Sant Elmo).<br />
* A Co-Cattidrali San Giuvanni (Saint John&#8217;s Co-Cathedral) custruiuta ntra lu 1573 e lu 1577 ppi li Cavaleri.<br />
* A cresia di San Paulu lu Naufragatu (Saint Paul Shipwrecked) ricustruiuta nta lu 1639 nta Via Santa Lucia (Triq Santa Lucija).<br />
* Lu Palazzu dû Gran Maistru (Palace of the Grand Master) custruiutu nta lu 1571 e chi oggi ospita a risidenza dû Prisidenti dâ Ripubblica.<br />
* Lu jardinu di Lower Barracca ccu lu monumentu dâ secunna Guerra Mundiali e a campana chi suna tutti li jorna a menzu jornu ppi ricurdari li caduti dû Secunnu Granni Assediu.<br />
* A Sacra Infermeria, l&#8217;Ospidali da li Cavaleri nta lu 1574. E&#8217; lungu 155 metri e putìa conteniri nzinu a 563 letti.<br />
* Lu Forti di Sant&#8217;Elmu è na fortizza a furma di stidda di lu 1552. Vicinu a iddu, u Monumentu Nazziunali dâ Guerra (National War Museum).<br />
* Li barcuni di li casi dû centru sturicu e lu portu.<br />
* Si po fari na passiata di li principali monumenti da capitali ccu na &#8220;karrozin&#8221;, na carruzzina turistica a cavaddu. </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">* Nta l&#8217;isula di Malta:<br />
* A Baja di Marsaxlokk ccu li varcheddi chiamati &#8220;luzzu&#8221;. Chisti varchi annu dui occhi ravanti (l&#8217;Occhiu di Osiridi) chi protiggi li piscatura dû mali.<br />
* A Grotta Blu chi si visita varchiannu ppi na vintinna di minuti nta na varca culurata tipu u luzzu. E&#8217; nnuminata da li turisti di tuttu lu munnu pi sô culura particulari. Iannu ri matina quannu lu soli è ancura bassu, lu blu e lu mari nsiemi sunnu nu spittaculu spiciali.<br />
* A custa miridiunali ccu li scugghieri di Dingli aute nzinu a 250 metri.<br />
* Li cità di Mdina, cità medievali e prima capitali di Marta, e Rabat unni si dici chi nta lu 249 ci rifugiò Sant&#8217;Agata prima di tornari n Sicilia unni subìu lu martiriu.<br />
* A nord, a Anchor Bay (a baja di li sardi) ntunnu a Melliha, c&#8217;è u villaggiu di Bracciu di Ferru criatu nta lu 1980 ppi girari un firm. Oggi è un parcu di divirtimentu.<br />
* Scinnennu versu a capitali, a Baja di San Paulu e a Baja di San Giulianu.<br />
* Li cita di Mosta, cu a Cresia di Santa Maria o simplicimenti chiamata Mosta Dome, e Naxxar.<br />
</span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">* Nta l&#8217;isula di Cumminu:<br />
* A Laguna Blu, lu postu di l&#8217;arcipelagu unni si dici chi l&#8217;acqua è la cchiù bedda, ppicchì a principali particolarità dû paisi è lu culuri di sô mari.<br />
* A torri do seculu XVII chiamata Lookout Tower. Supra chista isula nun ci sunnu ne&#8217; machini ne muturini ma sulu 5 abbitanti. </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">* Nta l&#8217;isula di Gozo:<br />
* Mgarr, u portu unni ci sunnu li varchi ppi Sliema e Cirkewwa.<br />
* Li mulini dû seculu XVIII.<br />
* Victoria, anchi chiamata Rabat comu nta l&#8217;isula di Malta, a &#8220;secunna capitali&#8221; dû paisi. Chistu nomi ci l&#8217;avi da lu 1897 e lu fici datu da li inglisi ppi cummemurari li 60 anni di regnu dâ Regina Victoria supra l&#8217;Inghilterra. Ntâ cità, visitari u Casteddu (il-Kastell) custruiutu ntunnu a lu 1600, a cattidrali e a basilica di San Giurgiu di lu 1673.<br />
* Azure Window (a finestra blu), opra d&#8217;arti naturali supra lu mari Mediterraneu.<br />
* A grutta di Calipsu unni si dici chi ppi 7 anni fu priggiuneru Ulissi. </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Li spicialita gastrunomici sunnu a basi di pisci, comu l&#8217;Aljotta, na suppa. Ma ci sunnu macari piatti di carni comu li Bargjoli, purpitti di manzu, o autri piatti a basi di Fenek, u cunigghiu. </span></p>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">LI lingui nazziunali: l&#8217;inglisi e lu malti (u maltisi), n&#8217;ammiscari di lingua latina e d&#8217;arabu. Certi paroli sunnu vicini anchi a lu sicilianu. Puru si nun è lingua nazziunali, lu talianu è parratu da assai pirsoni, suprattuttu nta li luoghi cchiù turistici.<br />
* Noleggiari na machina in chistu paisi costa puchissimu.<br />
* Situ internet di Malta &#8216;n talianu: www.malta.it</span></p>
<p class="MsoNormal"><a title="Prima_di_partiri" name="Prima_di_partiri"></a><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">* Ppi li Siciliani, è nicissari u passaportu o a carta d&#8217;identità valida ppi l&#8217;espatriu.<br />
* A valuta è a Lira maltisi (£m).<br />
* Ppi cunniciri na machina, assuvecchia a patenti europea. Si ricurda chi si guida a manu manca e chi abbisugna aviri ntra 25 e 75 anni.<br />
* L&#8217;ura ligali è GMT+1, dunchi eguali a chidda dâ Sicilia.<br />
* Nun ci sunnu accordi sanitari ccu Malta.<br />
* Ppi tilifunari a Malta, marca lu 00-356 e ppi chiamari n Sicilia fari u 0039 cchiu lu nummaru cu 0. </span></p>
<p class="MsoNormal"><a title="Ppi_parrari" name="Ppi_parrari"></a><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Mini Guida ppi parrari:</span></p>
<table class="MsoNormalTable" style="width: 75%;" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" width="75%">
<tbody>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Sicilianu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Maltisi </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Prununcia apprussimativa </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bon jornu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bongornu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bongiornu </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bona sira </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bonasira </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bonasira </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ni viremu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Sahha </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Saha </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ppi fauri </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Jekk joghgbok </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Jek jaugi-bok </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Grazii </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Grazzi </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Grazi </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Mi scusassi </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Jiddispjacini </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Jid-dispjacini </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Nun capiscu lu maltisi </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ma nitkellemx bil-Malti </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ma nitkellemsh bil-Malti </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Parra talianu? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Taf titkellem bit-Taljan? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Taf titkellem bit-Taljan? </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Sì / No </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Iva / Le </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Iva / Lè </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Unni s&#8217;attrova &#8230;? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Fejn hi &#8230;? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Fajn i &#8230;? </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ppi jiri a &#8230;? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Irrid immur &#8230;? </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Irèt immur &#8230;? </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ritta / Manca / Drittu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Lemin (Tajjeb) / Xellug / Dritt </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Lemin (Tajep) / Scelluk / Dritt </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Bon viaggiu </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;"> &#8230; </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">&#8230; </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Binvinuti! </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Marhba! </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Marhba! </span></p>
</td>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ajutu! </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ajjut! </span></p>
</td>
<td style="padding: 0cm;">
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Ajùt</span></p>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<p class="MsoNormal"><span style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;"> </span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://www.linguasiciliana.org/2007/07/malta/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
